Klasse A-, B-, C- of D-versterker? De verschillen bij versterkers

Over de verschillen bij versterkers hoef je je geen zorgen te maken. De moderne, geïntegreerde versterkers uit het middensegment werken immers allemaal gelijkaardig. Maar als hifi-liefhebber is het natuurlijk een voordeel als je het basisprincipe van de verschillende versterkers begrijpt. We geven je een klein overzicht.

Verschillen bij versterkers – de basis

In principe zijn alle elektronische versterkers onderverdeeld in verschillende klassen, inclusief hifi-versterkers. De klasse zegt niets over de kwaliteit van de versterker, maar alleen iets over de technische constructie. In het hifi-segment worden vooral versterkers van klasse A en klasse AB gebruikt, evenals klasse D versterkers.

Ook de types C, E, F, G en H worden toegewezen aan de onderverdeling in verschillende versterker-klassen, maar deze types zijn niet relevant voor hifi-toepassingen.

Opmerking: Als je niet precies weet wat voor soort versterker je hebt, kun je gewoon naar de behuizing kijken. Welke klasse het is, staat altijd op de receiver; op de voorkant, achterkant of onderkant.

Klasse A – Een echte knaller

Laten we eerst beginnen met klasse A versterker. Om na te gaan hoe deze precies werkt, moet je het basisprincipe van een transistor begrijpen. Deze grafiek kan dienen als duiding.

De transistor versterkt het inkomende signaal en heeft een basisspanning van 0,7 volt nodig. Als de spanning lager is, kan deze het signaal niet versterken en hoor je geen geluid. Helaas hebben onze audiosignalen ook spanningen onder de 0,7 volt, die dus in theorie niet versterkt zouden worden. Een klasse A versterker zou weinig zin hebben, omdat deze het audiosignaal zou vervormen.

Om dit te vermijden, hanteert men een kleine truc. Er wordt een permanente, lage spanning door de transistor gestuurd. Hierdoor worden ook signalen onder 0,7 volt zodanig versterkt zodat er geen vervorming in het signaal ontstaat. Deze stroom wordt de ruststroom genoemd en is essentieel bij de klasse A versterker. Door deze techniek, heb je de minste vervorming en dus het beste geluid. Het nadeel is dat de klasse A versterker veel verbruikt en ook snel warm wordt.

Koelelement van een klasse A versterker
Koelribben zoals vanbinnen in een klasse A versterker

Om de klasse A versterker af te koelen, zitten er meestal vrij grote koelribben in de versterker, zoals op de afbeelding te zien is. Toch kan een klasse A versterker zo warm worden, dat je je vingers eraan verbrandt. En het hoge stroomverbruik is goed merkbaar op de elektriciteitsrekening. Het rendement van een klasse A versterker is ook maar 50 procent – maar het levert wel de beste geluidsresultaten. De vergelijkbare klasse B versterkers zijn veel energiezuiniger.

Klasse B – de zuinige

Een klasse B versterker verbruikt weinig stroom in vergelijking met een klasse A versterker en is daarom veel efficiënter. Dit komt door de zeer lage ruststroom van dit type versterker. Bij een klasse B versterker wordt het audiosignaal verdeeld in een negatieve en een positieve halve golf. Deze halve golven gaan elk naar hun eigen transistor en worden versterkt. Maar omdat zo’n klasse B versterker pas vanaf 0,7 volt begint te werken, zal het signaal vervormd worden. Voor het hifi-segment zou een dergelijke versterker ondenkbaar zijn. Deze technologie van versterken wordt echter vaker gebruikt wanneer het alleen maar gaat om het versterken van spraak – bijvoorbeeld voor een megafoon.

Klasse AB – de flexibele

De technologie van een klasse B versterker kan men gedeeltelijk ook terugvinden in de hifi wereld. Namelijk bij de klasse AB versterker die, zoals de naam  al doet vermoeden, de beide technieken combineert. Dit betekent dat deze versterkers tussen beide technieken kunnen schakelen en relatief efficiënt kunnen werken zonder al veel te vervormen. Klasse C versterkers werken trouwens volledig zonder ruststroom, maar worden alleen gebruikt bij hoge frequenties – dit staat in schril contrast met de nieuwste klasse D versterkers. Deze werken enkel digitaal, hebben een lager verbruik en produceren minder warmte dan klasse A versterkers.

Lautsprecher von Teufel

Ultima 40 Active

Naar Ultima 40 Active

Teufel Stereo L

Teufel Stereo L

Naar Teufel Stereo L

Portabler Bluetooth Lautsprecher Rockster Air

ROCKSTER AIR

Naar ROCKSTER AIR

Klasse D – de digitale

Het revolutionaire aan moderne klasse D versterkers is niet alleen hun efficiëntie, maar ook hun afmeting. Zelfs met een uitgangsvermogen van meer dan 50 Watt kan een Klasse D versterker nog steeds worden ingebouwd in een sigarettenpakje. Als gevolg hiervan vinden we deze versterkers vandaag de dag vooral in kleine apparaten. Bijvoorbeeld in hoofdtelefoonversterkers, smartphones of mp3-spelers. Met andere woorden: overal waar de ruimte beperkt is. Klasse D-versterkers worden ook gebruikt voor actieve luidsprekers, d.w.z. speakers met ingebouwde versterkers.

Hier is de versterker reeds ingebouwd: Teufel Effekt

Twee luidsprekers Teufel-Effekt achter de sofa
Beide Effekt luidsprekers laten zich onopvallend in de ruimte integreren, maar maken qua klank een groot verschil.
  • ▶ De Effekt-Luidsprekers van Teufel werken met een ingebouwde klasse D versterker, zijn kabelloos en bouwen op een subtiele manier je set om in een surround set up. De actieve speakers zijn een prima aanvulling als rear speakers. Hun draadloze verbinding en stijlvolle en compacte design maakt ze makkelijk integreerbaar in iedere ruimte.

De volgende producten kunnen je interesseren

Conclusie: klasse A versterker of toch iets anders?

  • Klasse A versterkers kunnen zelfs zwakke signalen volledig versterken, waardoor ze ideaal zijn voor liefhebbers die willen genieten van de volledige bandbreedte terwijl ze naar muziek luisteren.
  • Op het gebied van stroomverbruik en warmteontwikkeling lopen anderen echter voorop: bijvoorbeeld de klasse AB-versterker of de kleine, vaak direct geïnstalleerde Klasse D-versterker.
  • Als je een goedkope energieleverancier hebt, kan je zeker een kijkje nemen naar enkele klasse A versterkers. Deze produceren de beste klank, het verbruik en rendement zijn een nadeel.
Foto 1: ©FxJ (Own work) [Public domain]. Bron: Wikimedia Commons

Gerelateerde artikelen

Schrijf een commentaar

Je commentaar wordt beoordeeld voordat het wordt gepubliceerd.